Επτά λόγοι που αποφεύγουμε να πούμε “δεν είμαι καλά”

Πολλές φορές το “καλά είμαι” είναι κάτι σαν συνεχής επωδός, ένα μάντρα που λέμε στον εαυτό μας για να πείσουμε εμάς αλλά και τους άλλους πως είμαστε όντως καλά. Είτε από φόβο το τι θα σκεφτούν οι άλλοι, ο τρόπος που θα αντιδράσουν, η αυτοκριτική που θα κάνουμε, όλες αυτές οι σκέψεις μας εμποδίζουν να δείξουμε την ευαλωτότητά μας και να πάρουμε τη βοήθεια που μπορεί να χρειαζόμαστε. Έτσι, συχνά απαντάμε πως είμαστε καλά γιατί

Φθινοπωρινή ισημερία

Ψυχρά πρωινά, μικρότερες μέρες και μεγαλύτερες νύχτες. Η φθινοπωρινή ισημερία είναι μια ακόμα υπενθύμιση πως η μόνη σταθερά είναι η αλλαγή και ότι το καλοκαίρι είναι πλέον επίσημα πίσω μας. Το Φθινόπωρο είναι ιδανική στιγμή να κάνουμε έναν μικρό απολογισμό μιας και αυτή η εναλλαγή των εποχών μας δίνει την αίσθηση πως ξεκινάει κάτι απ’την αρχή.

τρόποι γείωσης

Η “γείωση” είναι μια λέξη που οι ψυχοθεραπευτές χρησιμοποιούμε πολύ συχνά. Με τη λέξη γείωση εννοούμε την επαναφορά του εαυτού μας σε επαφή με το σώμα μας και τις αισθήσεις μας στην παρούσα στιγμή, στο εδώ και τώρα, στην πραγματικότητα.

Όταν είμαστε “γειωμένοι” έχουμε τον έλεγχο του νοητικού και συναισθηματικού μας εαυτού και η διάθεσή μας δεν επηρεάζεται εύκολα από συμπεριφορές των άλλων. Η γείωση μας βοηθάει να επιστρέφουμε στον εαυτό μας όταν οι προκλήσεις και τα γεγονότα της ζωής μας αποσυντονιζουν και μας στρεσάρουν.

Οι πιο κλασικοί τρόποι γείωσης είναι οι ασκήσεις αναπνοής. Ένας άλλος τρόπος γείωσης είναι όταν ερχόμαστε σε επαφή με τις δυνατότητές μας, με όσα έχουμε καταφέρει μέχρι τώρα να κάνουμε. Φανταστείτε πως κάνετε ένα reality check.

Όταν νιώθετε πως είστε ανεπαρκείς, πως δεν έχετε καταφέρει όσα θα θέλατε, σταθείτε λίγο και σκεφτείτε όσα έχετε κάνει μέχρι τώρα και τα θεωρείτε εύκολα και δεδομένα.

Αρκετές φορές χρειάζεται να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας

Leave the gaslight on

Το 2018 το gaslighting ήταν υποψήφια ως η πιο δημοφιλής λέξη της χρονιάς. Πρόκειται για  μια συμπεριφορά χειραγώγησης που έχει στόχο την υπονόμευση της πραγματικότητας ενός ανθρώπου με το να του αρνούνται όσα θυμάται από ένα περιστατικό ή συνομιλία, να μην πιστοποιούν την εγκυρότητα των συναισθημάτων του, να τον αγνοούν όταν εκφράζει παράπονα και να να τον αντιμετωπίζουν με ασέβεια. Ουσιαστικά του αρνούνται όλη του την πραγματικότητα, μέχρι να υποκύψει και να υιοθετήσει αυτή που του προβάλλουν.

Τη λέξη την ξέρουμε ήδη από την Οσκαρική ταινία του 1944 με τίτλο Gaslight (ουσιαστικά από το 1938 που γράφτηκε το θεατρικό έργο)  όπου παρακολουθούμε τις προσπάθειες ενός άνδρα να αποσπάσει από τη γυναίκα του την περιουσία της κάνοντάς την να αμφισβητήσει τη λογική της, αρνούμενος γεγονότα, πράξεις και λόγια που της είπε.

Σε μια χαρακτηριστική σκηνή ο πρωταγωνιστής έχει ρυθμίσει τον φωτισμό του σπιτιού έτσι ώστε να τρεμοπαίζει. Όταν η σύζυγός του ρωτά γιατί τα φώτα τρεμοπαίζουν, εκείνος επιμένει πως δεν συμβαίνει κάτι και πως όλα είναι στο μυαλό της.

Το gaslighting δεν παρατηρείται μόνο ανάμεσα σε δυο συντρόφους αλλά δυνητικά μπορεί να υπάρξει σε κάθε είδους σχέση. Επαγγελματική, φιλική, οικογενειακή, όταν για παράδειγμα  ένας γονιός αρνείται το βίωμα του παιδιού του και του λέει ότι όσα θυμάται είναι αποκυήματα της φαντασίας του.

Επειδή μιλάμε για μια κακοποιητική συμπεριφορά η οποία μπορεί να έχει τραυματικές επιπτώσεις σε όσους την υφίστανται και συμβαίνει πολύ συχνά, θα διαβάζετε αρκετά για το θέμα.

Κάποιες ενδείξεις που μας βοηθάνε να καταλάβουμε ότι κάποιος χειραγωγείται (gaslighting) μέσα σε μια σχέση

  • Αναρωτιέστε πολύ συχνά “Είμαι πολύ ευαίσθητη/ευαισθητος”;
  • Νιώθετε συνέχεια ένα μπέρδεμα μέσα στη σχέση
  • Απολογείστε συνέχεια
  • Δεν καταλαβαίνετε γιατί δεν είστε πιο χαρούμενοι ενώ ο/η σύντροφός σας έχει όλα τα χαρακτηριστικά που θα θέλατε
  • Πολλές φορές δικαιολογείτε τη συμπεριφορά του/της συντρόφου σας
  • Αισθάνεστε πως κάτι δεν πάει καλά αλλά δεν ξέρετε τι
  • Αρχίζετε και λέτε ψέματα γιατί φοβάστε πως κάτι θα γίνει και θα νιώσετε υποτίμηση
  • Δυσκολεύεστε να πάρετε ακόμα και μικρές αποφάσεις
  • Αναρωτιέστε εάν είστε αρκετοί και αμφισβητείτε συνέχεια τον εαυτό σας

Το gaslighting δεν είναι απλά μια καινούργια λέξη. Δεν πρόκειται για μόδα. Είναι και μέρος του τρόπου με τον οποίο αποκτούμε πληροφορίες. Το ενημερωτικό δελτίο του δημοσιογράφου Anderson Cooper έχει μια σειρά με τίτλο “We will leave the gaslight on for you” αφιερωμένο στα ψέματα των πολιτικών.

Λόγοι για τους οποίους δυσκολευόμαστε να φύγουμε από σχέσεις που μας ταλαιπωρούν

Δεν είναι πάντα εύκολο να κάνουμε το καλύτερο για εμάς. Κάποιες φορές η σωστή επιλογή μοιάζει με τη δυσκολότερη επιλογή. Το να φύγουμε ακόμα και από μια κακοποιητική σχέση είναι μια απόφαση που μπορεί να πάρει χρόνο. Είτε πρόκειται για οικογενειακή, αισθηματική, επαγγελματική ή φιλική υπάρχουν φορές που δυσκολευόμαστε να την τερματίσουμε ακόμα και αν γνωστικά καταλαβαίνουμε ότι δεν καλύπτει τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας.

Η αλλαγή γίνεται όταν έχουμε επίγνωση του τι βιώνουμε και πράττουμε. Τότε μόνο θα μπορούμε να δούμε και τις επιλογές μας.

Λόγοι για τους οποίους δεν φεύγουμε από σχέσεις που μας ταλαιπωρούν

  • Περιμένουμε να ξαναγίνουν τα πράγματα όπως τον πρώτο καιρό
  • Ελπίζουμε πως ο άλλος θα αλλάξει
  • Δεν θέλουμε να σκεφτούμε τη ζωή μας χωρίς τον/την σύντροφό μας
  • Δεν είμαστε οικονομικά ανεξάρτητοι
  • Δεν έχουμε καθόλου υποστηρικτικό πλαίσιο (φίλους, συγγενείς, ψυχολική ή νομική  υποστήριξη)
  • Πιστεύουμε πως αφοσίωση σημαίνει να μένουμε σε σχέσεις με κάθε τίμημα
  • Νομίζουμε πως χωρίς εμάς δεν θα τα καταφέρουν
  • Φοβόμαστε πως εάν φύγουμε μπορεί να το μετανιώσουμε
  • Περιμένουμε τον άλλον να φύγει από τη σχέση γιατί εμείς δεν θέλουμε να πάρουμε την απόφαση
  • Πιστεύουμε πως εάν φύγουμε θα υπάρξουν παράπλευρες απώλειες (παιδιά)
  • Δεν έχουμε κουραστεί ακόμα αρκετά

 

πηγή: Nedra Glover Tawwab

Η παγκοσμιοποίηση του φθόνου

Όταν η πανδημία έπληξε τη Γαλλία η Leila Slimani, δημοφιλής συγγραφέας, έφυγε από το Παρίσι και πήγε με την οικογένειά της στο εξοχικό τους. Από εκεί ξεκίνησε να γράφει ένα ημερολόγιο καραντίνας για τη ζωή της στην εξοχή για την εφημερίδα Le Monde.
Η ανταπόκριση από τους αναγνώστες ήταν τόσο έντονα επικριτική που είχε ως αποτέλεσμα να σταματήσει τα ημερολόγια. Όταν ο δισεκατομμυριούχος David Geffen δημοσίευσε φωτογραφίες του από το εντυπωσιακό του γιοτ στο ίνσταγκραμ -ενώ έκανε καραντίνα στις Γρεναδίνες Νήσους- τα σχόλια τον οδήγησαν να κάνει τον λογαριασμό του ‘ιδιωτικό’.

Το άρθρο περιγράφει τον τρόπο που η πανδημία έχει δώσει χώρο σε συμπεριφορές φθόνου. Διαβάζουμε την πολύ εύστοχη περιγραφή για τον φθόνο της Δρ. Christine Harris, καθηγήτριας ψυχολογίας. “Ο φθόνος είναι ένα άσχημο τέρας με δυο κεφάλια. Το ένα κεφάλι θέλει αυτό που έχει κάποιος άλλος. Το άλλο κεφάλι προσπαθεί να σωπάσει το πρώτο με τα αρνητικά συναισθήματα γιατί οι άνθρωποι ντρεπόμαστε να παραδεχτούμε τη ζήλια μας”.

Τις περισσότερες φορές πίσω από τον φθόνο βρίσκεται η σύγκριση. Είτε προσωπική, είτε κοινωνική. Πλέον είναι πολύ εύκολο να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους άλλους. Όμως ξέρουμε καλά τι συμβαίνει όταν ξεκινάμε να μπαίνουμε σε σύγκριση, όταν ασχολούμαστε με τις ζωές των άλλων. Χάνουμε τον εαυτό μας, την ηρεμία μας, χάνουμε την επαφή με τις πηγές στήριξης που έχουμε.

Πέρα από τις συμβουλές που μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο, όλους μας θα μας βοηθήσει πολύ να συνειδητοποιήσουμε πως βιώνουμε ένα συνεχές τραυματικό γεγονός. Ένα συλλογικό τραύμα που δεν είναι σαν αυτοκινητιστικό ατύχημα ή μια τρομοκρατική επίθεση που συμβαίνει, τελειώνει και μπορούμε να προχωρήσουμε. Είμαστε ακόμα στη μέση. Εξακολουθεί να εκτυλίσσεται και η αβεβαιότητα του τι θα συμβεί είναι τρομακτική.

Ο εγκέφαλός μας προσπαθεί και θέλει να εξηγήσει τα πράγματα και έτσι όταν αισθανόμαστε συνεχώς ανήσυχοι και αβέβαιοι και προσπαθούμε να πλοηγηθούμε σε κάτι που είναι εντελώς άγνωστο, ψάχνουμε έναν τρόπο να το κατανοήσουμε. Κάποιες φορές κατηγορώντας τον τρόπο ζωής άλλων ανθρώπων ή τον εαυτό μας και πολλές φορές και τα δυο. Όχι επειδή είμαστε κακοί άνθρωποι. Αλλά επειδή δεν ξέρουμε άλλους τρόπους.

Έξι μικροί και γρήγοροι τρόποι

Ένας απ’τους ασφαλέστερους και πιο γρήγορους τρόπους για να ξανακερδίσει κάποιος την ισορροπία του και την ευτυχία του είναι να κοιτάζει και να φροντίζει τον εαυτό του, τις ανάγκες του και τις δουλειές του.

Έχω γράψει αρκετές φορές και πιο αναλυτικά για το τι εννοούμε όταν λέμε φροντίδα εαυτού. Το πιο σημαντικό είναι να στρέφουμε την προσοχή μας στον εαυτό μας με τρόπο ουσιαστικό. Μερικοί από τους πιο απλούς και γρήγορους τρόπους για να το καταφέρουμε αυτό είναι οι παρακάτω 👇

6 συμβουλές

Η τελειομανία είναι ασπίδα

Υπάρχει πάντα ένας φόβος ότι αν δεν συνεχίσω να κάνω τα πράγματα τέλεια, τότε θα έχω μεγάλες πιθανότητες να νιώσω ανεπιθύμητος ή πως θα με απορρίψουν.

Η σημαντική διαφορά ανάμεσα στην τελειομανία και της προσπάθειας για αριστεία είναι πως η υγιής προσπάθεια είναι αυτο εστιασμένη: Πώς μπορώ να βελτιωθώ; Η τελειομανία εστιάζεται περισσότερο στο τι θα σκεφτούν οι άλλοι.

τελειομανία

οι δαίμονές μας

deamons

Όλοι μας έχουμε σκοτεινές πλευρές, όλοι μας -άλλοι λιγότερο άλλοι περισσότερο- κάνουμε αρνητικές σκέψεις που μας βασανίζουν και μας εμποδίζουν να ζούμε τη ζωή μας με ηρεμία, ευτυχία και ελπίδα. Όταν οι δαίμονές μας έρχονται ‘σπίτι’ μας και τους δίνουμε λίγο χρόνο και χώρο γινόμαστε εμείς ιδιοκτήτες των σκιών μας. Αυτό σημαίνει πως τις έχουμε ονοματίσει, τις γνωρίζουμε, έχουμε επίγνωση πότε πυροδοτούνται και τι μπορούμε να κάνουμε για να μην νιώθουμε ανύμποροι.
Να θυμάστε πως το να είμαστε καλά είναι κάτι που μαθαίνεται.

Ανθεκτικότητα

Η φωνή στο βίντεο είναι της Lucy Hone, διευθύντριας στο Ινστιτούτο ευζωίας και ανθεκτικότητας της Νέας Ζηλανδίας.
Η δική της ανθεκτικότητα δοκιμάστηκε με τον πιο τραγικό τρόπο το 2014 όταν σε ένα τροχαίο σκοτώθηκε η δωδεκάχρονη κόρη της. Η Lucy Hone που μέχρι τότε είχε συνεργαστεί με τον αμερικανικό στρατό βρέθηκε από “ειδικός” της ευζωίας στην απέναντι όχθη. Να πενθεί. Όλη την ακαδημαϊκή εκπαίδευση που είχε την εφάρμοσε και σε εκείνη. Η Lucy θεωρεί τον εαυτό της πολύ τυχερό που σε μια τόσο δύσκολη στιγμή είχε στα χέρια της κάποια εργαλεία για να μπορέσει να επιβιώσει ψυχικά.

Λέει πως η ανθεκτικότητα δεν είναι προσωπική υπόθεση όπως πιστεύουμε οι περισσότεροι, αλλά, θέμα μιας κοινωνίας, μιας χώρας και αυτό γιατί το να μην βλέπουμε τον εαυτό μας να εκπροσωπείται στην κοινωνία είναι καταστροφικό για την ανθεκτικότητά μας. Το να αισθανόμαστε πως δεν ανήκουμε, δεν ακουγόμαστε, δεν μας βλέπουν είναι οδυνηρό και μειωτικό. Γιατί είναι σημαντικό μια χώρα να είναι ανθεκτική; Γιατί επιτρέπει στους πολίτες να έρχονται σε επαφή με τις πηγές στήριξής τους πιο γρήγορα. Μια χώρα με γρήγορα αντανακλαστικά μπορεί να στηρίξει καλύτερα τους πιο ευάλωτους ανθρώπους.

Σε ατομικό επίπεδο, τα καλά νέα είναι πως η ανθεκτικότητα είναι κάτι που μαθαίνεται. Η Lucy το αναφέρει ως “ordinary magic”. Είναι κάτι που μπορεί να μάθουν όλοι οι άνθρωποι. Εκείνη βασίστηκε σε τρεις τεχνικές.

1. Η συνειδητοποίηση, η παραδοχή πως ο πόνος και η απώλεια είναι μέρος της ζωής. Όλοι μας ερχόμαστε αντιμέτωποι με δοκιμασίες και βάσανα. Αυτή η συνειδητοποίηση τη βοήθησε να μην αισθάνεται μόνη και πως δεν ανήκει.

2. Να έρθει σε επαφή, να συντονιστεί με το καλό, το θετικό. Οι άνθρωποι είμαστε καλοί να δίνουμε μεγαλύτερη σημασία στα άσχημα που μας συμβαίνουν και όχι στα καλά. Οι ανθεκτικοί άνθρωποι επιλέγουν πιο προσεκτικά που στρέφουν την προσοχή τους.

3. Να στέκεται και να ρωτάει τον εαυτό της: “αυτό που κάνω τώρα -σκέψη, συμπεριφορά- με βοηθάει; Ο τρόπος που σκεφτόμαστε, η νοηματοδότηση ενός γεγονότος ακόμα και οι εικόνες που φτιάχνουμε στο μυαλό μας θα καθορίσουν το συναίσθημά και τη συμπεριφορά μας. Το να είμαστε ανθεκτικοί σημαίνει να έχουμε επίγνωση. Επίγνωση της ευαλωτότητας μας, του πότε χρειαζόμαστε βοήθεια και να τη ζητάμε και φυσικά το υποστηρικτικό μας πλαίσιο. Στο τραύμα και στην αντιξοότητα οι άλλοι άνθρωποι, η ισχυρή κοινότητα μπορούν να μας στηρίξουν και να μας βοηθήσουν να ξεπεράσουμε τη δυσκολία.