Μια άβολη σχέση: Εμείς και τα χρήματα

“Ξέρω πολύ καλά τι πρέπει να κάνω για να βάλω σε τάξη τα οικονομικά μου -χρησιμοποιώ διάφορα apps, διαβάζω- όμως στην πορεία κάπου το χάνω. Έχω σταθερή δουλειά, βγάζω χρήματα, όποτε χρειαστώ βοήθεια η οικογένειά μου είναι πρόθυμη να βοηθήσει.  Είχα διαβάσει πως γενικά η οικονομία εξαρτάται πολύ από τον ψυχολογικό παράγοντα. Υπάρχει κάτι που μπορώ να κάνω για να με βοηθήσω;”

Η σχέση μας με τα χρήματα είναι περίπλοκη και ισόβια. Διαμορφώνει τη στάση μας απέναντι σε άλλους ανθρώπους, συνδέει και χωρίζει γενιές. Τα χρήματα είναι η αρένα στην οποία παίζεται η απληστία και η γενναιοδωρία, ο τρόπος που δείχνω την αγάπη μου, εκεί που ασκείται η σοφία και η αίσθηση της ταυτότητας πολλών παίρνει μορφή. Ιδέες όπως η ελευθερία, η επιθυμία, η εξουσία, η εργασία, η φήμη, επικυρώνονται σχεδόν πάντα μέσα και γύρω από τα χρήματα.

Προσδίδουμε ιδιότητες και αναπτύσσουμε συμπεριφορές σε σχέση με τα χρήματα ενώ ταυτόχρονα το να μιλάμε για αυτά θεωρείται ταμπού. Πολλοί μεγαλώσαμε μαθαίνοντας ότι τα χρήματα είναι από τα θέματα που καλό θα είναι να αποφεύγουμε να συζητάμε σε παρέες και πως είναι αδιακρισία και αγένεια να ρωτάς ακόμα και έναν φίλο πόσα βγάζει.

Ακόμα και αν αφήσουμε στην άκρη το κοινωνικό ταμπού υπάρχουν και πρακτικά εμπόδια που κάνουν τη σχέση μας με τα χρήματα περίπλοκη. Απ’τη μια στα σχολεία δεν υπάρχει μάθημα για την καλλιέργεια του οικονομικού εγγραματισμού και απ’την άλλη αισθανόμαστε ντροπή και ενοχή που δεν έχουμε αποκτήσει αυτές τις δεξιότητες. Η ντροπή μας εμποδίζει να είμαστε ειλικρινείς και έτσι δυσκολευόμαστε να αναζητήσουμε την κατάλληλη βοήθεια.

Η σχέση μας με τα χρήματα είναι τεράστιο θέμα και το να είναι κάποιος καλός ή κακός στη διαχείρισή τους τις περισσότερες φορές αντιμετωπίζεται με όρους ηθικής. Σωστά είχες διαβάσει πως τα χρήματα και η ψυχολογία είναι άμεσα συνδεδεμένα. Εκείνοι που δεν ασχολούνται με τη συναισθηματική πλευρά της διαχείρισής τους, οι πρακτικές συμβουλές θα είναι αποτελεσματικές μέχρι ένα σημείο.

Το χρήμα και η επιρροή που αυτό έχει στις σχέσεις μας θα είναι το θέμα των επόμενων σημειωμάτων.

Advertisements

Το καλοκαίρι και οι προσδοκίες του

Το καλοκαίρι μοιάζει με τα Χριστούγεννα. Εναποθέτουμε σ’αυτό πολλές προσδοκίες και ελπίδες. Για αρκετούς είναι κάτι ιερό και πιστεύουν πως τα πάντα μπορεί να συμβούν στις διακοπές. Λες και είναι δυνατόν σε ένα τόσο μικρό χρονικό διάστημα να καλύψουμε τα κενά και τις ελλείψεις ενός ολόκληρου χρόνου.

Φτιάχνουμε στο μυαλό μας το ιδανικό, το τέλειο σενάριο και εάν κάτι πάει στραβά, τότε αναρωτιόμαστε “τι συμβαίνει με μένα;”. Πόσες φορές έχετε απογοητευθεί, έχετε θυμώσει ή έχετε άγχος από το χάσμα μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας;

Είναι κοινός τόπος σε διάφορες κουλτούρες και θρησκείες η αντίληψη ότι οι αυξημένες προσδοκίες μόνο βάσανα δημιουργούν σε αυτούς που τις καλλιεργούν.  Το να μην περιμένουμε κάτι συγκεκριμένο από μια συνθήκη, καταλήγει να είναι σοφία. Δεν χωράει σε καμία λογική η προσδοκία οι ίδιοι άνθρωποι, με αποκρυσταλλωμένες συνήθειες και κυρίως συμπεριφορές να αναμένεται να αντιδράσουν διαφορετικά στα ερεθίσματα μόνο και μόνο επειδή ανεβαίνει η θερμοκρασία, είναι ξαπλωμένοι μπροστά στη θάλασσα και κάνουν ένα διάλειμμα από τη δουλειά τους. Μπορεί η διάθεσή μας να είναι διαφορετική αλλά οι συνήθειες και οι συμπεριφορές μας δεν αλλάζουν καθώς αυξομειώνεται το θερμόμετρο.

Έτσι λοιπόν, αυτό που στ’αλήθεια αλλάζει το καλοκαίρι και κατά την περίοδο των διακοπών είναι οι ρυθμοί και είναι αυτή η αλλαγή στους ρυθμούς που πρέπει να δούμε ως ευκαιρία για να επανασυνδεθούμε με τον εαυτό μας και τις ανάγκες μας και ταυτόχρονα να δούμε όλα αυτά που έχουμε καταφέρει τους προηγούμενους μήνες.

Αν είναι λοιπόν να έχουμε μια προσδοκία ας είναι αυτή: να μην περιμένουμε να μας συμβεί κάτι μυθιστορηματικό, κινηματογραφικό ή και οπερατικό αν μην τι άλλο για να μην καταλήξουμε να πρωταγωνιστούμε σε επιθεώρηση.

Ας έχουμε την προσδοκία το διαφορετικό να είναι η χρήση που θα κάνουμε στο χρόνο. Να προσπαθήσουμε να επικεντρωθούμε στην κάθε στιγμή και να περάσουμε κάποιες στιγμές ηρεμίας με τις σκέψεις μας. Κάποιοι, διαβάζοντας αυτές τις γραμμές, θα σκεφτούν ότι αυτά χρειάζονται εξάσκηση ή και καθοδήγηση. Ισχύει. Αλλά αυτό που χρειάζεται ο καθένας ας το αποφασίσει μετά τις διακοπές του γιατί και οι “μεγάλες αποφάσεις” είναι κι αυτές “μεγάλες προσδοκίες”.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο επιχειρώ στις 8/8/2018

Πώς να δέχεστε την κριτική

Πολλοί άνθρωποι γίνονται αμυντικοί ή θίγονται όταν αξιολογείται η δουλειά τους. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο χώρος εργασίας δεν διαθέτει κουλτούρα ανατροφοδότησης (feedback) και οι εργαζόμενοι δεν εκπαιδεύονται να κάνουν ή να δεχτούν αξιολόγηση με εποικοδομητικό τρόπο. Εδώ, θα ασχοληθούμε με το πώς θα αποδεχτούμε μια αρνητική αξιολόγηση με τη βοήθεια των παρακάτω τρόπων.

  1. Δείτε το ως ευκαιρία. Κάποιες φορές και ιδιαίτερα όταν έχουμε κοπιάσει για το έργο μας είναι πιο δύσκολο να το δούμε αντικειμενικά. Αυτό σημαίνει πως μια άλλη οπτική ίσως μας βοηθήσει να διορθώσουμε ατέλειες που σίγουρα θα υπάρχουν, να πάρουμε νέες ιδέες και να ανακαλύψουμε ευκαιρίες. Μια αξιολόγηση μπορεί να βλάψει το εγώ μας, αλλά συχνά μας βοηθάει να γίνουμε καλύτεροι.
  2. Ακούστε. Ακούστε με προσοχή αυτό που σας λένε και αν χρειαστεί κάνετε ερωτήσεις ή επαναλάβετε αυτά που ακούσατε για να βεβαιωθείτε πως καταλάβατε πλήρως αυτά που έχουν ειπωθεί και δεν κάνετε δικές σας ερμηνείες.
  3. Πάρτε ως δεδομένο τις καλές προθέσεις εκείνου που σας αξιολογεί. Εκτός εάν υπάρχει απόδειξη για το αντίθετο, πιστέψτε πως η πρόθεση είναι να γίνετε καλύτεροι.
  4. Μην είστε αμυντικοί και μην δικαιολογήστε. Μπορείτε να πείτε τι μάθατε και πως θα δοκιμάσετε να το κάνετε διαφορετικά από εδώ και πέρα.
  5. Μην παίρνετε τα πράγματα προσωπικά. Να θυμάστε πως αξιολογείται η δουλειά σας και όχι εσείς ως άνθρωποι. Ποτέ μην παίρνετε τα αρνητικά σχόλια σχετικά με το έργο σας ως κριτική προς το πρόσωπό σας.
  6. Κάποιες φορές θέλουν απλώς να σας βοηθήσουν. Θυμηθείτε ότι όλα τα εποικοδομητικά σχόλια -συμπεριλαμβανομένων και των αρνητικών- είναι ένδειξη ενδιαφέροντος και πως οι άνθρωποι θέλουν να σας βοηθήσουν. Θα ήταν πολύ χειρότερο να βλέπουν πως κάνετε κακή δουλειά και να μη σας λένε τίποτα.
  7. Μην είστε πολύ αυστηροί με τον εαυτό σας. Όλοι όσοι δουλεύουμε κάνουμε λάθη και κάθε μέρα μαθαίνουμε. Δεν είναι κακό να κάνουμε λάθη, αλλά να επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη επειδή αρνούμαστε να ακούσουμε δεν μας προσφέρει απολύτως τίποτα.
  8. Ευχαριστήστε εκείνον που έδωσε χρόνο και ασχολήθηκε με τη δουλειά σας.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στις 4/7/2018 στο επιχειρώ

Αφήστε πίσω τις πικρίες

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχουν δημοσιευθεί αρκετές έρευνες σχετικά με τη θετική επίδραση της συγχώρεσης, δηλαδή με την συνειδητή απόφαση που παίρνουμε να αφήσουμε οριστικά πίσω μας αισθήματα πικρίας ακόμα και επιθυμία αντεκδίκησης προς αυτούς που κάποια στιγμή μας αδίκησαν. Τώρα, μια νέα μελέτη -που βασίζεται σε ένα μικρό δείγμα στο χώρο εργασίας- υποστηρίζει τη σημασία που έχει η ικανότητα να υπερβαίνουμε πικρίες και αρνητικά συναισθήματα για τη βελτίωση της ευημερίας και της παραγωγικότητας σε επαγγελματικά περιβάλλοντα.

Οι συγκρούσεις μεταξύ των συναδέλφων είναι αναπόφευκτες και συνδέονται με το στρες, προβλήματα υγείας (ψυχικά και σωματικά) και χαμηλή παραγωγικότητα. Οι ερευνητές ανέλαβαν να διερευνήσουν το ρόλο της συγχώρεσης στη βελτίωση αυτών των αρνητικών επιπτώσεων.

Οι συμμετέχοντες – περισσότεροι από 200 εργαζόμενοι – απάντησαν σε ερωτηματολόγια σχετικά με την παραγωγικότητα και την ευημερία τους σε σχέση με την ικανότητά τους να υπερβαίνουν αισθήματα πικρίας και απογοήτευσης που έχουν προκληθεί από άλλους συναδέλφους τους.

Στο πρώτο στάδιο της έρευνας ζητήθηκε από τους εργαζόμενους να επικεντρωθούν σε ένα συγκεκριμένο περιστατικό που τους συνέβη και να περιγράψουν πώς πίστευαν ότι τους επηρέασε. Το δεύτερο ερωτηματολόγιο διερεύνησε τη γενική τάση των συμμετεχόντων να είναι ειλικρινείς και τις εργασιακές τους συνήθειες τον προηγούμενο μήνα.

Και στις δύο περιπτώσεις, η ικανότητα των εργαζόμενων να υπερβαίνουν τα αρνητικά συναισθήματα για τους συναδέλφους τους συνδέθηκε με την αύξηση της παραγωγικότητας, λιγότερες μέρες απουσίας από την εργασία και με λιγότερα προβλήματα ψυχικής και σωματικής υγείας, όπως θλίψη και πονοκεφάλους.

Αυτή η νέα έρευνα είναι σημαντική τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους εργοδότες, καθώς η συσσώρευση αισθημάτων πικρίας για συναδέλφους επηρεάζει αρνητικά τα άτομα και τους οργανισμούς στο σύνολό τους. Το κόλλημα σε αρνητικά συναισθήματα μετά από μια σύγκρουση μπορεί να οδηγήσει σε απεμπλοκή από την εργασία, έλλειψη συνεργασίας και επιθετική συμπεριφορά. Η μνησικακία συνδέεται επίσης με αυξημένο άγχος και συναισθήματα ή συμπεριφορές όπως ο θυμός, η εχθρότητα και η εκδίκηση.

Δεδομένου ότι πολλοί άνθρωποι που βρίσκονται σε σύγκρουση πρέπει να συνεχίσουν να συνεργάζονται, η απόφασή τους να υπερβούν τα συναισθήματα που προκαλεί η σύγκρουση μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό εργαλείο αντιμετώπισης και ένας τρόπος για την αποκατάσταση των σχέσεων και της εμπιστοσύνης. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι εγκρίνουμε ή αγνοούμε την κακή συμπεριφορά. Κάθε χώρος εργασίας οφείλει να διαθέτει διαδικασίες παρέμβασης και αντιμετώπισης κακοποιητικών συμπεριφορών.

Πώς υπερβαίνουμε τα αρνητικά συναισθήματα που προκαλούν οι συγκρούσεις στην εργασία.

  • Η συμπεριφορά των Διευθυντών-Προϊσταμένων έχει τη μεγαλύτερη επίδραση στην οργανωτική κουλτούρα. Αυτή είναι που θέτει όρους και δημιουργεί κλίμα.
  • Ζητήστε συγγνώμη και επιχειρήστε να αποκαταστήσετε δύσκολες σχέσεις. Όταν δεν αναλαμβάνουμε την ευθύνη για τα λάθη μας, η δυσπιστία μεγαλώνει και ο φόβος για κάτι που συμβαίνει μπορεί να είναι χειρότερος ακόμα και από το αρχικό συμβάν.
  • Αποκαταστήστε την εμπιστοσύνη δουλεύοντας σε ένα κοινό έργο, δημιουργώντας νέες εμπειρίες και αναμνήσεις συνεργασίας.

Υπάρχει ένα παλιό ρητό που λέει: “Η δυσαρέσκεια είναι σαν να παίρνεις δηλητήριο και να περιμένεις το άλλο άτομο να πεθάνει.”

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στις 20/6/2018 στο επιχειρώ

Η αναβλητικότητα και πώς να την αντιμετωπίσουμε

Αναβάλλουμε για να αποφύγουμε δυσάρεστα συναισθήματα γιατί πίσω από κάθε αναβολή κρύβονται φόβοι, ελπίδες, αναμνήσεις, αμφισβήτηση και πιέσεις. Στο τέλος της ημέρας, όσο επώδυνο κι αν είναι να ασκούμε στον εαυτό μας κριτική επειδή είμαστε αναβλητικοί, πολλές φορές η αυτοκριτική αυτή είναι πιο εύκολα ανεκτή από τα συναισθήματα φόβου που κυριαρχούν όταν προσπαθούμε να κάνουμε ένα άνοιγμα προς τα έξω, αφού ο φόβος της αποτυχίας ή το να μη φανούμε ανεπαρκείς καταλήγει να είναι μεγαλύτερος.

Αρκετοί απ’αυτούς που αναβάλουν συχνά λένε ότι ο ανταγωνισμός είναι τόσο μεγάλος και η προσδοκία των άλλων τόσο αγχωτική, που το στρες και η αίσθηση έλλειψης ελέγχου τους καθηλώνει. “Όταν σε μια κοινωνία ο ορισμός του επιτυχημένου εξαρτάται από τα χρήματα, το κύρος, ή την ομορφιά, δηλαδή ορίζεται με βάση την τελειότητα, πώς εγώ να τολμήσω να προσπαθήσω;”, συνηθίζουν να λένε στους άλλους αλλά και στον εαυτό τους.

Είναι όμως έτσι; Αν ο φόβος για δράση είναι η βασική αιτία της αναβλητικότητας γιατί τότε όλοι οι άνθρωποι δεν είναι αναβλητικοί; Πού διαφέρουν όσοι δεν αναβάλλουν; Για να καταλάβουμε πως επιλέξαμε να θέσουμε την αναβλητικότητα ως κύριο εμπόδιο στο ν’ανταπεξερχόμαστε, ίσως να χρειαστεί να πάμε λίγο πίσω στην ιστορία μας.

Ας προσπαθήσουμε να θυμηθούμε την πρώτη φορά που χρονοτριβήσαμε. Ποιες ήταν οι συνθήκες; Μήπως, για παράδειγμα, είχαμε μια σχολική εργασία ή κάτι που μας είχαν πει οι γονείς μας να κάνουμε; Σε ποια ηλικία συνέβη αυτό; Ποιο ήταν το τελικό αποτέλεσμα και τι αισθήματα προκάλεσε;

Για πολλούς, τα πρώτα συμπτώματα αναβλητικότητας εμφανίστηκαν στο σχολείο, την πρώτη επίσημη εισαγωγή ενός παιδιού στη μεγαλύτερη ανταγωνιστική κοινωνία όπου τα παιδιά ταξινομούνται ανάλογα με το βαθμό. Οι έξυπνοι, οι τεμπέληδες -που όμως έχουν δυνατότητες-, οι προβληματικοί, τα καλά παιδιά -αλλά με περιορισμένες δυνατότητες-. Μπορεί να έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε, αλλά πολλοί ενήλικες δεν έχουν βγάλει αυτή, την πρώτη ταμπέλα από πάνω τους.

Υπάρχουν και εκείνοι που συνεχίζουν να έχουν μια ανασφάλεια λόγω μαθησιακών περιορισμών όπως δυσκολία στην ανάγνωση, δυσκολία στα μαθηματικά ή διάσπαση προσοχής. Ακόμα κι αν οι δεξιότητές τους έχουν βελτιωθεί έκτοτε, δεν αισθάνονται απόλυτα ασφαλείς και ενδόμυχα φοβούνται ότι κάποιος θα το ανακαλύψει. Και πίσω στα σχολικά χρόνια η αναβλητικότητα ήταν μια πραγματικά έξυπνη στρατηγική για ένα παιδί που ήθελε να καλύψει τις αδυναμίες του. Τότε, στο σχολείο αν ανέβαλες θα ήσουν ο τεμπέλης με τις δυνατότητες και όχι απλά το καλό παιδί που όμως μέχρι εκεί φτάνει.

Είναι χρήσιμο να προσπαθήσουμε να ανακαλέσουμε και τα μη λεκτικά μηνύματα. Πολλές φορές η πίεση ή η αμφισβήτηση μεταφέρονται με τη γλώσσα του σώματος, τον τόνο της φωνής, ένα ανεβασμένο φρύδι ή ένα μορφασμό. Υπήρχαν παρόμοια ή άλλα μηνύματα και πώς αυτά έχουν επηρεάσει τη ζωή μας;

Σήμερα, πώς μιλάμε εμείς στον εαυτό μας και πόσο ο τρόπος που μας μιλάμε επηρεάζει την αναβλητικότητά μας;  Όταν η εσωτερική μας φωνή λέει “Εάν δεν το κάνεις τέλεια, καλύτερα μην το κάνεις καθόλου” εμείς τι απαντάμε; Σπεύδουμε να συμμορφωθούμε προς την “εσωτερική φωνή” που εμφανίζεται από το πουθενά; Ας δοκιμάσουμε να απαντήσουμε:  «Ποιος το λέει αυτό τώρα; Που το έχεις δει γραμμένο; Έχεις να μου δείξεις τίποτα data που να τεκμηριώνουν ότι το καθόλου είναι καλύτερη επιλογή από το “αρκετά καλά;

Κάποια όπλα-βήματα στη μάχη κατά της αναβλητικότητας

Όλα βέβαια πρέπει να ξεκινήσουν με την παραδοχή ότι η διαδικασία θα είναι δύσκολη όπως οποιαδήποτε αλλαγή. Μιλάμε για εσωτερικές διαδικασίες όχι για μαγικά ξόρκια ούτε για το μαγικό “Αμπρακαντάμπρα” που λύνει τα δεσμά, μόλις το ψελλίσουμε. Δεν σπεύδουμε να απογοητευθούμε εάν το αποτέλεσμα δεν είναι αυτό που έχουμε αρχικά φανταστεί.

Σε πρώτη φάση καθοριστική σημασία έχει το να έχουμε ξεκαθαρίσει τι είναι σημαντικό για εμάς και όχι για τους άλλους. Πόσο έχουμε εξασκηθεί στο να λέμε όχι σε όσα δεν θέλουμε να κάνουμε. Φυσικά όλοι δεσμευόμαστε από υποχρεώσεις που συχνά δεν ταυτίζονται με τα θέλω μας και δεν μας είναι και απολύτως αρεστές όμως η διαφορά είναι πολύ μεγάλη όταν το “πρέπει” το κάνουμε με επίγνωση.

Ζητάμε βοήθεια από τους άλλους. Πολλοί ντρέπονται είτε γιατί το θεωρούν αδυναμία ή γιατί πιστεύουν ότι δεν αξίζουν βοήθεια ή γιατί φοβούνται ότι θ’ακούσουν όχι. Όταν χρειαζόμαστε βοήθεια επιλέγουμε ανθρώπους ευγενικούς, σταθερούς, που θα μας ενθαρρύνουν, θα είναι υποστηρικτικοί αλλά και ρεαλιστές.

Μικρά βήματα. Ο μόνος τρόπος για να επιτύχουμε ένα στόχο, άσχετα με το πόσο μεγάλος ή μικρός είναι, είναι ένα βήμα τη φορά. Ξεκινάμε, κάνοντας τα πιο εύκολα πράγµατα. Κάνοντας τα µικρά πράγµατα, θα αισθανθούμε καλά και θα μας δώσει ώθηση και για τα µεγαλύτερα.

Νόμος: Δεν περιμένουμε τις τέλειες συνθήκες για να δραστηριοποιηθούμε.

Δεν είναι ανάγκη να είναι όλα τέλεια. Εάν είστε τελειομανής, μπορεί να πέσετε στη παγίδα να τα κάνετε όλα τέλεια, ακόμα και αν δεν είναι απαραίτητο.

Βάζουμε συγκεκριμένους στόχους. Όσοι αναβάλουμε, έχουμε την τάση να κάνουμε αόριστα σχέδια τύπου, θα οργανωθώ. Τι σημαίνει θα οργανωθώ; Τι είναι για σένα οργάνωση;

Keep walking. Κάντε αυτό που φοβάστε να κάνετε και συνεχίστε να το κάνετε. Είναι ο γρηγορότερος τρόπος να υπερνικήσετε το φόβο. Μεγάλο κλισέ αλλά είναι αλήθεια. Όπως ακριβώς το έλεγε ο Τσώρτσιλ: “‘Οταν βρεθείς να περπατάς μέσα στην Κόλαση, συνέχισε να περπατάς”.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στις 5/6/2018 στο επιχειρώ

 

Τα αρνητικά συναισθήματα στην εργασία και πώς να τ’αντιμετωπίσετε

Δίκαιο; Άδικο; Πραγματικά αδιάφορο. Το γεγονός είναι αυτό: οι άνθρωποι στη συντριπτική τους πλειοψηφία θεωρούν ότι η δουλειά τους και ο χώρος της εργασίας τους είναι η βασική πηγή του στρες, του θυμού και των απογοητεύσεων που βιώνουν στη ζωή τους.

Οι αιτίες είναι πολλές αλλά πριν μπούμε στα βαθύτερα των σκέψεων και των συναισθημάτων που αυτές τις προκαλούν ίσως είναι πιο χρήσιμο να προτείνουμε κάποιους τρόπους για τη διαχείριση των αρνητικών συναισθημάτων που βιώνουμε στο χώρο της εργασίας μας.

Τα “αρνητικά” ή μάλλον δύσκολα συναισθήματα υπάρχουν. Το να τα αγνοούμε ή να προσπαθούμε να τα διώξουμε περισσότερο κακό κάνουμε, παρά καλό. Το να μην εξουσιαζόμαστε από τα αρνητικά συναισθήματα, το να μένουμε αγκιστρωμένοι στις αναμνήσεις μόνο των ευτυχισμένων στιγμών μας, το να μην θέλουμε με τίποτα να αντιμετωπίσουμε, πόσω μάλλον να “αγκαλιάσουμε” δύσκολες συναισθηματικές καταστάσεις, όπως ο θυμός, η απογοήτευση, η αγανάκτηση, στην εποχή μας υπάρχει σαν οικουμενική απαίτηση.

Για τους περισσότερους τα αρνητικά συναισθήματα, όπως και οι αρνητικές σκέψεις είναι πηγή οπισθοδρόμησης, κίνητρο που ωθεί σε αυτοκαταστροφικές τάσεις και μόνο. Όμως, πλέον η επιστήμη έχει κάτι να πει για τα αρνητικά συναισθήματα και είναι απολύτως θετικό ή μάλλον περιγράφει τα όσα ευεργετικά μπορεί να προσφέρουν η οργή, η απογοήτευση, η κάθε στιγμή που νιώσαμε ότι “πιάσαμε πάτο” και η επιφάνεια αργεί πολύ για εμάς. Εκείνοι που αποδέχονται όλα τα συναισθήματά τους, χωρίς να τους ασκούν κριτική και να τα καταπνίγουν, έχουν λιγότερες πιθανότητες να βιώσουν τον αρνητικό αντίκτυπό τους και περισσότερες να τα μετουσιώσουν σε κάτι θετικό. Βεβαίως όταν αντιμετωπίζετε μια μεγάλη δυσκολία και μπορείτε να κάνετε κάτι όπως για παράδειγμα ν’αλλάξετε αντικείμενο ή θέση εργασίας, καλό θα ήταν να το προσπαθείτε.

Αποστασιοποιηθείτε: Παρατηρήστε αυτό που συμβαίνει σαν να είστε μια μύγα στον τοίχο. Πολλές φορές, η αποστασιοποίηση είναι ένα χρήσιμο τέχνασμα γιατί μπορεί να μειώσει την ένταση των έντονων συναισθημάτων που αισθάνεστε. Φανταστείτε ότι είστε μια μύγα στον τοίχο, παρατηρώντας την κατάστασή σας. Πώς βλέπετε τώρα την κατάσταση; Πώς την βλέπουν οι δυο άνθρωποι -εσείς και το άλλο άτομο;” Όταν αποκτούμε μια ευρύτερη προοπτική συχνά η κατάσταση δεν είναι τόσο κακή όσο νομίζαμε.  Εξυπακούεται πως δεν είναι ούτε απαραίτητο ούτε χρήσιμο να αποστασιοποιείστε διανοητικά ή συναισθηματικά σε μόνιμη βάση.

Επαναπροσδιορίστε: Όλοι έχουμε ακούσει ότι πρέπει να βλέπουμε τα θετικά σε μια αρνητική κατάσταση και η αλήθεια είναι πως αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στρατηγική όταν μας συμβαίνει ένα ανεπιθύμητο γεγονός. Για ένα αρνητικό προσπαθήστε να σκεφτείτε ένα θετικό. Για παράδειγμα, εάν πήρατε ένα όχι και πολύ υποστηρικτικό feedback θα μπορούσατε να το επαναπροσδιορίσετε ως χρήσιμη πληροφορία για να κάνετε κάτι καλύτερα. Όσο πιο συχνά προκαλείτε τον εαυτό σας να βρίσκει ένα θετικό σε μια δύσκολη κατάσταση, τόσο πιο εύκολα θα γίνεται μετά.

Την εξάσκηση αυτών των τακτικών ή νέων συμπεριφορών δείτε την ως απόκτηση νέων εργαλείων που θα βελτιώσουν όχι μόνο την καθημερινότητά σας αλλά και τις εργασιακές σας σχέσεις.

“Βλέπω τις εταιρείες και τους οργανισμούς ως μεμονωμένα άτομα”

Στο πλαίσιο ενός εκπαιδευτικού προγράμματος που παρακολουθώ διοργανώθηκε ένα workshop με θέμα “Κακοποίηση και παρενόχληση στο χώρο εργασίας”. Ομιλητής ήταν ο Daan van Baalen MD, PhD, ψυχοθεραπευτής Gestalt, εκπαιδευτής, επόπτης και πιστοποιημένος GPO.  Ιδρυτής του Norwegian Gestalt Institute Academic College (NGI) ο οποίος έχει  διδάξει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, έχει δημοσιεύσει πληθώρα άρθρων και συμμετέχει ενεργά στην έρευνα.

Βρήκα ενδιαφέρουσα την προσέγγισή του που ήταν πολύ διαφορετική από αυτό που περιμέναμε οι ψυχοθεραπευτές που τον παρακολουθήσαμε, γι’αυτό και σκέφτηκα ότι θα ήταν καλή ιδέα να τον “ακούσουν” και άλλοι μέσω των ερωτήσεων που του έθεσα και δημοσιεύω εδώ.  Διαβάστε τι μου είπε.

  1. Με ποιον τρόπο μπορεί ένας σύμβουλος να βοηθήσει τους εργαζόμενους και τους εργοδότες μιας επιχείρησης ή ενός οργανισμού;

Αυτή η ερώτηση μου θυμίζει μια δήλωση του Irv Yalom:
“το πιο πολύτιμο πράγμα που έχω να προσφέρω είναι η ίδια μου η παρουσία, απλά να είμαι μαζί, παρών. Πάψε να προσπαθείς να πεις κάτι έξυπνο και φιλοσοφημένο. Παράτα την αναζήτηση μιας καταλυτικής ερμηνείας που θα κάνει όλη τη διαφορά. Δουλειά σου είναι απλά να προσφέρεις την πλήρη παρουσία σου. Εμπιστευθείτε τους, θα βρουν οι ίδιοι τί έχουν ανάγκη να πάρουν από τη συνεδρία”

Η πλήρης παρουσία του συμβούλου θεωρείται θεμελιώδες χαρακτηριστικό μιας αποτελεσματικής σχέσης. Ουσιαστικά είναι η αλληλεπίδραση της ύπαρξης του συνόλου του εαυτού στη συνάντηση με τους εργαζόμενους και τους εργοδότες, με το να είναι παρόντες στο εδώ και τώρα σωματικά, συναισθηματικά και γνωστικά.

Δεν αποτελεί αντικατάσταση μιας τεχνικής. Η παρουσία στη συμβουλευτική είναι μια θεμελιώδης στάση που υποστηρίζει την ενεργητική ακοή και κατανόηση του πελάτη στο εδώ και τώρα. Aποτελεί επίσης ένα πλαίσιο παροχής συμβουλών που ενθαρρύνει μια βαθιά σύνδεση μεταξύ του συμβούλου και του εργαζόμενου μέσω διαφόρων πτυχών, όπως η συνειδητοποίηση των σωματικών αισθήσεων, των συναισθημάτων και της αντίληψης.

Η πλήρης παρουσία είναι αυτή που επιτρέπει την αλληλεπίδραση που βασίζεται σε μια κιναισθητική και συναισθηματική αίσθηση της εμπειρίας του άλλου.  Οι εργαζόμενοι και ο εργοδότης το μαθαίνουν αυτό από τον σύμβουλο ο οποίος μέσα από την εμπειρία του, τις γνώσεις του, τις δεξιότητές του στην φαινομενολογία προσεγγίζει το “όλον” του πελάτη χωρίς να επενδύει αποκλειστικά στο αποτέλεσμα. Όχι επειδή δεν τον ενδιαφέρει, αλλά γιατί η αλλαγή και η ανάπτυξη είναι φυσικό αποτέλεσμα όταν κάποιος αντιμετωπίζει τον εαυτό του μέσα από το συνεχές της επίγνωσης.

  1. Θα μπορούσατε να αναφέρετε ποιες συμπεριφορές κρίνονται ανεκτές και ποιες εντάσσονται στην κατηγορία της παρενόχλησης;  

Οποιαδήποτε συμπεριφορά που στερείται παρουσίας είναι κακοποιητική.

  1. H συμβουλευτική στον εργασιακό χώρο έχει αλλάξει μέσα στα χρόνια;

    Ναι.  Από παρεμβάσεις που εστιάζουν σ’έναν εκλογικευμένο- “εργαστηριακό” τρόπο κατανόησης ενός οργανισμού σε μια προσέγγιση αντιμετώπισης των οργανισμών ως μεμονομένων ατόμων. Αυτή ακριβώς η ενεργή παρουσία του συμβούλου είναι που προσδίδει ποιότητα και κάνει τη διαφορά.
  2. Θα θέλατε να μοιραστείτε ένα περιστατικό σ έναν οργανισμό ή εταιρεία που ήταν δύσκολο να χειριστείτε; Οι οργανισμοί που αντιμετωπίζουν δυσκολίες ξεκινούν με τον λάθος τρόπο. Σύμφωνα με την θεωρία του Pragnanz, το αντιληπτικό μας σύστημα οργανώνει την εικόνα με τον πιο απλό τρόπο. Το ίδιο συμβαίνει και με έναν οργανισμό. Οι άνθρωποι προτιμούμε πράγματα που είναι απλά, σαφή  και με σωστή διάταξη. Βασικός μας στόχος είναι να αποκτήσει το άτομο επίγνωση, γιατί αυτό αναπόφευκτα οδηγεί στην αλλαγή και στην ανάπτυξη.